Oudste Chinese Kaartspellen met Chinese SpeelKaarten

Volgens verschillende geschreven bronnen zijn er meer Chinese Kaartspellen dan Westerse omdat de Chinese beschaving het langst bestaat. Daar zit wat in. We dachten daarom te zoeken naar de oudste Chinese kaartspellen. En niet zozeer naar de data. Lees verder voor de resultaten van onze zoektocht.

Yezi Xi (葉子戲) — het “Bladerspel”, Tang-Dynastie (618-907)

Van dit spel vinden we de oudste verwijzing in een Chinese tekst uit de Tang Dynastie. De tekst beschrijft prinses Tongchang – dochter van keizer Yizong – die in 868 een “bladerspel” speelde met leden van de Wei-clan. Door deze overlevering weten we dat de Chinese Keizerlijke familie en hofadel het bladerspel speelde. Dat betekent niet persé dat het daar dan ophield.

Later tijdens de Song Dynastie zal geleerde Ouyang Xiu ook beamen dat het bladerspel al sinds het midden van de Tang-dynastie bestond, en koppelde de uitvinding ervan aan de gelijktijdige ontwikkeling van losse vellen/pagina’s als schrijfmedium in plaats van rollen.

Spelregels Yezi Xi (葉子戲) volgens Ouyang Xiu

Het oorspronkelijkspel Yezi Xi zou gespeeld zijn met wijnkaarten. Deze wijnkaarten uit de Tang-dynastie zouden dan feitelijk de vroegste speelkaarten in China zijn, gebruikt in drinkspellen met rijstwijn. Het waren dus geen genummerde of gekleurde speelkaarten zoals we die kennen, maar blaadjes met opdrachten of straffen (meestal: drink).

Ouyang Xiu beweerde bovendien dat de “bladeren” pagina’s waren van een boek dat werd gebruikt bij een bordspel met dobbelstenen, en dat de regels van het spel al in 1067 verloren waren gegaan. Later werd Yezi – op het moment dat de speelkaarten “Watermarge-kaarten” werden genoemd (naar de illustraties van 108 Liangshan-helden werd in de Qing dynastie)) – omgedoopt to Madiao

Van Yezi naar Madiao naar Mahjong

Hu Shi (胡适, de bekende geleerde) merkte zelfs op dat “马吊” (mǎdiào) fonetisch evolueerde naar “麻雀” (máquè, “mahjong/mus”) en later “麻将” (májiàng) — de taalkundige stamboom die rechtstreeks van Madiao naar Mahjong loopt.

Madiao (馬弔) — het Oudste Chinese Kaartspel

Van het kaartspel Madiao vinden we de eerste geschreven bronnen in de Ming Dynastie rond 1588. Dit oude Chinese kaartspel bleef populair tot in de Qing-periode. Dus behoort het zeker tot een van oudste Chinese kaartspellen. Sommige professionals beweren zelfs dat Madiao terug gaat naar de Yuan Dynastie.

Madiao werd volgens de geschreven overlevering gespeeld door iedereen, in alle lagen van de bevolking. En dat het een echte rage werd. En uiteraard werd er ook mee gegokt. Het Madiao kaartspel werd wel zó populair dat keizer Kangxi in 1691 de productie en verkoop van speelkaarten verbood — om het gokken tegen te gaan.

Waar Komt de Naam Madiao Vandaan

Volgens Pan Zhiheng, de late Ming auteur van de vroegste bekende Madiao-tekst (Yezi Pu), komt de naam Madiao van het gezegde “een paard dat één poot verliest, kan niet meer lopen” (馬四足失一，則不可行) — vandaar “马掉” (paard-verlies), dat later “马吊” werd.

Hij linkt de spelregels met de verklaring dat het spel wordt gespeeld door vier mensen, waarvan drie spelers (“闲家”, de “vrije” spelers) samen de bankier (“庄家”) aanvallen. Zoals een paard met vier poten niet meer overeind kan blijven als het er één verliest, zo staat de bankier “op één poot” tegenover de andere drie.

Speluitleg Oud Chinees Kaartspel Madiao

Een Madiao kaartendek bestond uit 40 “geldkaarten” (money-suited cards) in vier kleuren. Ze waren gebaseerd op echte muntwaarden:

munten,
snoeren van munten,
myriaden
tienduizend-myriaden

Madiao werd gespeeld met vier spelers, waarbij één bankier het opneemt tegen drie andere spelers in een steekspel (“hoogste kaart wint”). De bankier moet minstens twee slagen winnen om quitte te spelen.

Zijn Deze Oudste Chinese Kaartspellen Voorlopers van OFC Chinese Poker

Deze twee oudste Chinese Kaartspellen zijn op moment van schrijven geen voorlopers ons moderne “Chinese Poker” met 13 kaarten. Maar wel het geldkaartensysteem van deze speelkaarten van deze oudste Chinese kaartspellen. Madiao’s geldkaarten (Vier kleuren kaarten, oplopende en omgekeerde rangordes) zijn de oorsprong van speelkaarten in het algemeen.

Via handelsroutes bereikten Chinese speelkaarten de Mamluk-Egypte (13e-14e eeuw). Daar evolueerden ze naar rijk versierde en soms vergulde decks. De Mamluken introduceerden ook kleuren als bekers, zwaarden, munten en poloknuppels, die later de Europese kaartontwerpen beïnvloedden.

Vanuit Egypte reisden de speelkaarten verder naar Zuid Europa waar ze voor het eerst werden ontworpen zoals we ze vandaag de dag nog kennen, met de harten schoppen klaveren en ruiten. En uit die speelkaarten is poker ontstaan en de moderne OFC Poker.

Andere Oude Chinese Kaartspellen die Wel of Niet Chinese Pokerspellen Zijn:

Koo Kiew 平九 aka Ten Kiew 十九 of Soo Kiew 仕九
Luk Foo Pai 六虎牌
Minta Daun
Oh Peh Pai 黑白牌
Pair
Sap Sam Cheong 十三張 aka Lushun Poker 羅宋牌九
Sap Ng Hor Pai 十五湖牌
Seong Kum Pai 雙金牌 aka Pin Kum Pai 變金牌 aka Chi Kee Pai 緘其牌
Soo Sik 四色
Tau Ngau 門牛
Ten and a Half 十點半
Three Cards aka Sam Cheong 三張 aka Pa Kau 打九 aka Daun Tiga.
Three Card Trick, Mai Wong 買王 of Tikam Raja.
Thirty One 三十一點
Tung Koon Pai 東莞牌
Twenty One 二十一點

Kaartspellen met Westerse Speelkaarten

Met name door Engelse overlevering in de loop van de geschiedenis, hebben veel Engelse kaartspellen hun weg gevonden naar Azië. De meest gespeelde kaartspellen in de jaren vijftig zijn volgens C.T. Dobree in Gambling Games of Malaya: