Chinese Woman Playing Poker
Het Chinese schilderij Woman Playing Poker is van de hand van de Chinese schilderes Pan Yuliang anno 1957. Op het eerste zicht is het thema van dit werk gewoon een deftige Chinese dame die poker speelt. Maar niets is minder waar.
.
Speelkaarten Noodlot Symbool in china
Volgens de informatie over dit schilderij, lijkt het erop dat Mevrouw Pan in dit schilderij gekozen heeft voor het speelkaarten thema als de spreekwoordelijke metafoor voor noodlot. Dus een ietwat melancholische deprimerende thematiek – die vaker voorkomt in de kunstgeschiedenis.
Schilderes Pan heeft met dit schilderij getracht het noodlot uit haar jonge jaren uit te beelden. Pan was haar getrouwde naam, haar geboortenaam was Zhang. Haar ouders zijn helaas jong gestorven waardoor ze opgroeide bij een oom. Een oom met een zware gokverslaving met name aan kaartspellen. Hij maakte schulden bij de verkeerde mensen met grote gevolgen voor zijn nichtje Yuliang. Zo belandde ze op nog geen 14 jarige leeftijd in een bordeel in Wuhu waar ze moest werken, zowel als dienstmeid als courtisane.
Gered door Pan Zanhua
In 1913 ontmoette ze een man van goede komaf, Zanhua. Ze werden verliefd. En hij kocht haar niet alleen vrij, maar nam haar ook mee naar Shanghai én trouwde met haar als zijn tweede vrouw dus concubine. Dat kon in die tijd gewoon. Uit diepe dankbaarheid veranderde ze haar achternaam van Zhang naar die van hem, Pan. De vijf jaren van ellende in het bordeel kon ze zo eindelijk achter zich laten.
De Weg naar Parijs
De volgende jaren stonden in het teken van ontwikkeling en cultivering. Mr Pan zorgde voor de juiste begeleiding op gebied van educatie maar voornamelijk ook hun gedeelde passie namelijk kunst. Want hij geloofde in haar talent.
In 1918 deed ze als een van de eerste vrouwen ooit mee aan het toelatingsexamen aan de Shanghai Art Academie. En ze werd toegelaten. Van lange duur was het jammer genoeg niet want was haar verleden in het bordeel achtervolgde haar en leidde door de grotendeels conservatieve maatschappelijke tijdsgeest tot gedwongen afscheid.
Wederom liet ze zich niet uit het veld slaan. En haar fanclub groeide want naast haar man werd ze vervolgens ook gesteund door haar progressief denkende leraren in Shanghai.
Ze slaagde voor een overheidsexamen voor een buitenlandse studiebeurs. En wederom met de steun van haar man zat ze in 1921 op de boot naar Frankrijk.
Ze maakte furore in Lyon aan de kunstacademie en in Parijs aan de École de Beaux Arts. Ze bleef keihard werken en kon zo ook een opleiding aan de Koninklijke Academie in Rome op naam schrijven.
Terugkeer naar China
In 1928 keerde ze als gevierd kunstenaar – een zogenaamde Shanghai Moderniste – terug naar China om les te geven. Want ze was intussen een in het buitenland gevierde kunstenares en stond bekend om haar focus op naakt. Nog steeds progressief denkend en niet minder pionierend wilde ze haar passie en kunde verder delen in China.
Maar het China van de jaren ’20 en ’30 bleek niet klaar voor Pan Yuliang. Maatschappelijk gezien was de contradictie tussen de kampen van traditionele morele waarden en de opkomst van de westerse moderniteit erg groot.
Dit had rechtstreeks effect op haar want bij de conservatieve samenleving kon het er niet in, het afbeelden van naaktheid. Het was gewoon een NoGo.
Censuur en kritiek op naakt studies waren orde van de dag. Het gebruiken van naaktmodellen werd in China weggezet als krankzinnig. Schilderijen van een naakte vrouw werden afgestempeld als obsceen en pornografisch. Ook in het geval als je jezelf als model gebruikte. Daarbij kwam dan op een moment ook weer haar bordeelverleden de kop op steken. Haar verleden dat weer tegen haar gebruikt om haar te ondermijnen.
Terugkeer naar Parijs
In China deed nationalisme haar optocht en zat de oorlog met Japan eraan te komen. De conservatieve denkers wonnen terrein. Zeker ook als het aankwam op vrouwelijke emancipatie en daarbij behorende artistieke vrijheid.
De constante censuur en zwartmakerij over haar verleden bereikten in 1937 een dieptepunt tijdens een grote tentoonstelling. Éen van haar belangrijkste naaktschilderijen werd door vandalen volledig vernield. De daders lieten een briefje achter met de tekst: “Een eerbetoon van een prostituee aan haar pooier”
Deze hele zware afstraffing leidde tot haar vlucht naar Parijs.
Geen Happy Ever After
Pan Zanhua bleef achter in China om politieke en familiale redenen. De Tweede Wereldoorlog bemoeilijkte daarbij ook reizen tussen Europa en Azië. De Communistische Partij kwam in 1949 de macht in China waarbij de grenzen met het Westen werden gesloten. En dus Pan Zanhua geen toestemming kreeg om naar het buitenland te reizen.
Nu was het aan Pan Yuliang om haar man te helpen. Pan Zanhua was een overheidsfunctionaris en intellectueel. Hij raakte na de communistische machtsovername zijn politieke status kwijt en kwam ook in armoede terecht. Tijdens de grote de Grote Sprong Voorwaarts eind jaren ’50 had zijn familie amper te eten. Hoewel Pan Yuliang zelf in Parijs ook in diepe armoede leefde, bespaarde ze op alles wat ze had. En bleef ze toch strijden om schilderijen te verkopen met als doel om haar man en zijn familie in China te helpen. Ze stuurde hen regelmatig geld en rantsoenen.
Pan Yuliang was toen al langer in een sombere periode omdat ze haar man miste en hem graag wilde zien maar dat zou nooit meer gebeuren. Pan Zanhua stierf in augustus 1959 in de provincie Anhui aan de gevolgen van een ziekte. En Yuliang’s werken werden nóg melancholischer dan Women Playing Poker.
Uiteindelijk bekroond tot Grondlegster Moderne Chinese Schilderkunst
Pan Yuliang bleef trouw aan de nagedachtenis van haar man en weigerde in Parijs met een andere man te trouwen. Tijdens de Culturele Revolutie in China uitbrak, werd ze – net als de andere in het buitenland wonende Chinezen – bestempeld als een “verrader”. Wat zoveel betekende als dat ze nooit meer terug kon.
Vlak voor haar dood in 1977 in Parijs, was Pan Yuliang heel duidelijk over haar nalatenschap: al kunstwerken moesten terug naar China. Ze wilde absoluut niet dat haar collectie verspreid zou raken over westerse privéverzamelingen of commerciële veilinghuizen. Ze droeg haar erfenis over aan haar vaderland en haar familie; die van haar man. En dat kon omdat ze nooit de Franse nationaliteit had aangenomen.
De kelder van de Chinese ambassade in Parijs was de eerste opslagplaats voor haar duizenden schilderijen, schetsen en sculpturen. Begin jaren ’80 veranderde het politieke klimaat in China. Het land stelde zich weer open voor de wereld en herontdekte haar eigen verloren kunstenaars. Op voordragen van de Chinese Arts Association stuurde het Chinese ministerie van Cultuur een team om de collectie – die intussen van enorm historisch belang was – met de grootste zorg te verpakken en verzenden naar China.
Een klein aantal werken ging naar het National Art Museum in Peking. De rest van de ruim 4.000 werken ging rechtstreeks naar het Anhui Museum in Hefei. Op die manier wilden ze haar toch herenigen met het geboortedorp van haar man. Het dorp waar hij haar had “gered” uit het bordeel. Het dorp waar zij
Pan blijft vandaag de dag nog inspireren door haar werk want regelmatig worden nog tentoonstellingen georganiseerd.
Chinese SPEELKAARTEN
KOPEN
Chinese Poker Kopen
